Aşırı yaÄŸlı bir vücuda sahip olmakla, aşırı yaÄŸsız bir vücuda sahip olmak aynı oranda tehlike yaratıyor. Organlara iletilen damar ve sinirler yaÄŸ dokusunun içinden geçtiÄŸi için vücut ağırlığının yüzde 20’sinin yaÄŸ olması gerekiyor.
En ekonomik enerji kaynağı olan yaÄŸların önemli iÅŸlevleri bulunuyor. YaÄŸda eriyen A, D, E, K vitaminlerinin vücutta kullanılabilmesi, ısı dengesinin saÄŸlanması, midenin boÅŸalma süresini uzatarak acıkma duygusunu geciktirme, organları dış etken ve darbelerden koruma, metabolizma için gerekli yaÄŸ asitlerini alma bu iÅŸlevlerden bir kaçı. Sıfır yaÄŸlı diyet uygulamalarının sakıncalı olduÄŸunu vurgulayan Beslenme ve diyet uzmanı Banu Kazanç, normal kilodaki bir kiÅŸinin vücut ağırlığının yüzde 20’sinin yaÄŸ olması gerektiÄŸini söylüyor. Günlük almamız gereken enerji miktarının yani beslenme ile aldığımız kalorinin yüzde 25 ile 30’unun yaÄŸlardan gelmesi gerektiÄŸini, zayıflama programlarında bu oranın yüzde 15 ya da 20’lere düÅŸürülmesini öneren Diyetisyen Banu Kazanç, besinlerle aldığımız yaÄŸa ek olarak dışarıdan almamız gereken yaÄŸ miktarının günlük 20 ile 30 gr. arasında olduÄŸunu söylüyor. Bu miktarı aÅŸmanın ÅŸiÅŸmanlık eÄŸilimini arttırdığını, bu nedenle kiÅŸinin dışarıdan alması gereken yaÄŸ oranının yaşına, boyuna ve kilosuna göre farklılık gösterdiÄŸini belirten Kazanç, konu ile ilgili bilgi verdi.

DOYMUÅž VE DOYMAMIÅž YAÄžLAR
YaÄŸlar yaÄŸ asitlerinden oluÅŸur. YaÄŸ asitleri kimyasal yapılarına göre doymuÅŸ veya doymamış olarak sınıflandırılır. Doymamış yaÄŸlar da kendi aralarında tekli doymamış veya çoklu doymamış olarak ikiye ayrılır. YaÄŸlar genel olarak saÄŸlandıkları kaynaklara göre hayvansal ve bitkisel yaÄŸlar olarak adlandırılır. Oda ısısında sıvı olan yaÄŸlara doymamış yaÄŸ, katı olanlara ise doymuÅŸ yaÄŸ denilir. DoymuÅŸ yaÄŸların aşırı tüketimi saÄŸlığa zararlıdır. Hayvanlardan üretilip doÄŸal yapısı gereÄŸi doymuÅŸ yaÄŸdır. Ä°çyağı, kaymak, krema, süt, peynir, tereyağı gibi yaÄŸlar hidrojenlerle doyurulup katı hale getirilen yaÄŸlardır.

FISTIK, AVOKADO VE ÜZÜM ÇEKÄ°RDEĞİNÄ°N YAÄžI
Doymamış yağlar ise bitkilerden elde edilen sıvı yağlardır. Sağlığa faydalı bu yağlar;
Tekli doymamış yaÄŸlar; zeytinyağı, fıstık, avokado, üzüm çekirdeÄŸi yaÄŸları bu gruba girer.
Çoklu doymamış yaÄŸlar grubunda ise soya yağı, fındık yağı, mısırözü yağı, susam yağı ve ay çiçek yağı bulunur. Zorunlu yaÄŸ asitleri gerekli olup iyileÅŸtirici ve onarıcı özelliÄŸe sahiptir. Vücut (n-3) ve (n-6) dışındaki yaÄŸ asitlerinin üretebiliyor fakat n-3 (omega-3) ve n-6 (omega-6) yaÄŸ asitlerinin dışarıdan alınması gerekiyor. Bu iki yaÄŸ asitine zorunla yaÄŸ asiti deniyor.

Zorunlu yaÄŸ asitleri beyin, sinir sistemi, bağışıklık sistemi, cilt, kalp ve damar saÄŸlığı için hayati bir önem taşıyor. Bu iki önemli yaÄŸ asiti vücutta üretilemediÄŸi için her gün bu yaÄŸ asitlerini içeren yiyecekleri yememiz ÅŸart. Omega 3 (n-3) barındıran yiyecekler; somon, ton balığı, uskumru balıkları, bal kabağı çekirdeÄŸi, keten tohumudur. Omega 6 (n-6) barındıran yiyecekler ise susam, ceviz, fındık, bademdir.

YAÄž ORANINA DÄ°KKAT
Bireylerin dikkat etmesi gereken ÅŸey yararlı yaÄŸlar olsa bile diyette alınan yaÄŸ oranıdır. Zeytinyağı, fındık yağı, soya yağı en saÄŸlıklı, iyi huylu kolesterolü yükselten, kötü huylu kolestrolu düÅŸüren yaÄŸlardır. Fakat bu yararlı yaÄŸların bile miktarını ayarlamalıyız. Aşırı tüketmemek önemli, çünkü aşırı yenildiÄŸinde ÅŸiÅŸmanlığa neden olarak saÄŸlığımızı tehdit edebilirler. Vücuda en çok zararı dokunanlar hayvansal yaÄŸlardır, hayvansal yaÄŸları yemeklerin yapımında kullanmamakta fayda var.

LDL’YÄ° DÜÅžÜRÜN, HDL’YÄ° YÜKSELTÄ°N
Sürekli iyi ve kötü kolesteroldan bahsediyoruz. Herkesin korkulu rüyası olan bu kolesterol nedir? LDL kolesterol, kötü huylu kolesteroldür. Kanda düÅŸük olması beklenen kötü huylu lipoprotein yapısındandır. LDL kolesterolün yükselmesi damar tıkanıklığına, koroner arter rahatsızlıklarına ve kalp krizine neden olur. HDL kolesterol ise iyi huylu kolesteroldür. Kanda yüksek olması beklenen iyi huylu lipoprotein yapısındadır. HDL kolesterolün yüksek olması kalp rahatsızlıklarının oluÅŸmasını önler. Kan kolesterolümüzde HDL yüksek olmalı, LDL düÅŸük olmalıdır. HDL iyi huylu kolesterolü artırmak için düzenli eksersiz yapın, ideal kilonuzda olun.

Vücuda en zararlı yaÄŸlar kuyruk yağı, iç yağı, aşırı alınan tereyağı, margarinlerdir. Yararlı yaÄŸlar zeytinyağı, soya yağı, mısırözü yağı ve fındık yağıdır. Kalp damar saÄŸlığı ve kilo kontrolü için yararlı yaÄŸları tüketmemiz gerekiyor. Fakat unutmamız gereken konu 1 gr. YaÄŸda 9 kalori olduÄŸudur. Bu yaÄŸları yemeklerimizde karışık kullanmalıyız.

Yemek yapımlarında önerilen yaÄŸ karışımını ÅŸu ÅŸekilde oluÅŸturulabilir:
1 kg zeytinyağı + 1 kg soya yağı + 1 kg mısırözü yağı + yarım kg fındık yağı

Bu karışımı önceden hazırlayarak yemeklerinizde kullanın, fazla tüketmemeye özen gösterin. ÖrneÄŸin 1 kg sebze yemeÄŸine 2- 3 çorba kaşığı sıvı yaÄŸ karışımını koyarak ya da etli yemeklere 1 çorba kaşığı sıvı yağı karışımızı kullanarak yapabilirsiniz.

YANLIÅž YAÄž HASTALIKLARA DAVETÄ°YE ÇIKARIR
Yanlış yaÄŸ seçimleri koroner kalp rahatsızlıkları, diyabet, hipertansiyon, kanser, varis, karaciÄŸer yaÄŸlanması gibi birçok rahatsızlığın oluÅŸmasına neden olur. Özellikle aşırı yaÄŸ tüketimi erkeklerde prostat ve kan kanseri, kadınlarda ise safra kesesi, yumurtalık, mesane ve meme kanseri görülme sıklığını arttırır. Çünkü aşırı yaÄŸ alımı, vücuda kansorejen maddelerin alınmasına neden olur. Herhangi bir nedenle kanserojen madde vücuda girmiÅŸ ise aşırı yaÄŸ, kansere sebep olan maddenin etkisini artırır. Özellikle ergenlikte ÅŸiÅŸman olan kızlarda ileri yaÅŸlarda meme kanseri olma riski artar.

AZI DA ÇOÄžU DA ZARARLI
Ülkemizde kalp damar hastalıklarından ölüm birinci sırayı alıyor. Ülkemizde birey başına düÅŸen yaÄŸ tüketimi 40 ile 50 gr. arasında deÄŸiÅŸmektedir. Bu miktar da bizleri kalp, tansiyon, ÅŸeker ve obezite hastalıkları ile tehdit etmektedir. Daha önceki yıllarda bu ölüm oranı daha fazlaydı. Son 5 yıldan beri ise saÄŸlıklı beslenme bilinci yaygınlaÅŸtı. VatandaÅŸlarımız vücuda faydalı yiyecekleri seçmeye özen göstererek kalp riskini azaltmayı öÄŸrendi. YaÄŸ konusunda unutulmaması gereken bir nokta da aşırı yaÄŸlı bir vücuda sahip olmakla, aşırı yaÄŸsız bir vücuda sahip olmanın, saÄŸlık açısından aynı oranda tehlikeli olduÄŸudur. Çünkü organlara iletilen damar ve sinirler bu yaÄŸ dokularının içinden geçiyor. Ä°deali; normal kilodaki bir kiÅŸinin vücut ağırlığının yüzde 20’sinin yaÄŸ olmasıdır.

Bu yazı toplamda 16, bugün ise 0 kez görüntülenmiş

• Kalp gerçekten kırılır mı? (0)
• Ä°ÅŸte hormon haritanız (0)