Ä°ktisatçı Hayri KozanoÄŸlu’nun 20′li yaÅŸlarındaki iki genç akademisyenle birlikte hazırladığı Neoliberalizmin gerçek 100′ü piyasada. Kitapta yer alan, neoliberalizmin ‘100 farklı yüzünden’ bir seçme yaptık; iÅŸte dünyaya hükmeden ideolojiyi tanımlayan en önemli faktörlerden 10 tanesi….

Neoliberalizmin…
Kaynağı: Mont Pelerin Toplumu
Neoliberalizmin doÄŸum tarihi olarak, pekala 1947′de Ä°sviçre’de Mont Pelerin Toplumu’nun (MPS) kuruluÅŸu verilebilir. MPS’nin öncüsü Avusturyalı filozof Friedrich von Hayek’in zihnini 30′lardan beri kolektivizmin yükseliÅŸi, liberalizmin gölgede kalışı karşısında bir çıkış yapma gereÄŸi meÅŸgul ediyordu. - 17 ülkeden Ä°sviçre kaplıcası Mont Pelerin’e gelen 39 kiÅŸi arasında, Amerikan delegasyonunda Milton Friedman da bulunuyordu. Ä°ngiliz Lionel Robbins, Michael Polanyi, Avusturyalı mülteciler Ludwig von Mises, Fritz Machlup, Karl Popper, ABD’den George Stigler dikkat çeken isimlerdi. - Mont Pelerin Toplumu’na göre devletin doÄŸru yaptığı bir ÅŸey yoktur, özel sektörün de yanlış yaptığı!

Åžehri: Dubai
- 1833′ten beri Dubai’yi yöneten el-Maktum Hanedanı’nın bugün 58 yaşındaki temsilcisi Åžeyh Muhammed RaÅŸid el-Maktum’un mülkiyet haklarına ve neo-liberal deÄŸerlere baÄŸlı, farklı yaÅŸam tarzlarına karşı ‘hoÅŸgörülü’, ‘aydınlanmış despotik’ yönetimi altındaki bu küçük emirlik, yeni küresel elitlerin yatırımlarını deÄŸerlendirmek ve en pahalı hayallerini gerçekleÅŸtirmek için akın ettikleri bir vaha. - Sayıları 200 bine ulaÅŸan Batılı yönetici ve giriÅŸimciyi barındıran, her yıl 2.5 milyon zengin turistin ziyaret ettiÄŸi, ‘lüksün kabesine’ dönüÅŸtü. - 1000 maÄŸazalı, dünyanın en büyük alışveriÅŸ merkezi Dubai Mall bu sene açıldı. 2010 yılına kadar dünyanın en abartılı mimari projelerinin ev sahibi olacak. - Ä°ngiliz sömürgesi olduÄŸu dönemden beri emek haklarının yerinde saydığı Dubai’de, hemen hepsi Güney Asya ülkelerinden devÅŸirilmiÅŸ, vatandaÅŸlık hakları tanınmamış yüz binlerce iÅŸçi çalışıyor. Kendilerini Dubai’ye getiren acentalar tarafından kaçamasınlar diye pasaportlarına el konan bu insanların büyük bölümü günde 12′ÅŸer saatlik vardiyalarla, haftanın 6,5 günü çalışıyor.

İnsan Tipi: Homoglobalısmus
- 80′li yılların hırslı, kariyer merdivenini hızla tırmanırken aÅŸağı bakmamayı düstur edinmiÅŸ, tüketim ideolojisini yaÅŸam tarzı haline getirmiÅŸ profesyonelleri ‘yuppie’ diye adlandırılıyordu. 21. yüzyılın küresel elitlerine ise genel kabul görmüÅŸ bir sıfat yakıştırılamadı. - Samuel Huntington’ın ‘Davos Ä°nsanı’ kavramı üst orta sınıfa uzanmadığı için tutmadı. - ‘Homo economicus’, yaÅŸama sadece ekonomi penceresinden bakan insanı tanımlar. ‘Homo globalismus’ ise hem neoliberal politikaları tartışmasız benimser, hem de kozmopolit kültürü. - Üçüncü dünyada yaÅŸayan homoglobalismuslar, devlet öncülüÄŸünde kalkınma stratejisinden vazgeçip, uluslararası sermayenin bölgesel vekilleri rolünü sevinçle benimsediler. Ekonomilerinin küresel ÅŸebekelere entegrasyonu için çaba harcamaya baÅŸladılar.

Dili: Globish
- ‘Globish’ dilinin isim babası bir Fransız iÅŸadamı, Jean Paul NerriLegion d’Honneur niÅŸanlı, mavi blazerli bu konuÅŸkan Fransız, IBM’in baÅŸkan yardımcısı sıfatıyla Tokyo’dan Seul’e, Moskova’dan Prag’a dünyayı arşınlarken, muhataplarıyla iletiÅŸimi yeni bir dille saÄŸladıklarını fark etti. - Kullanılan kelime sayısı 1500′ü geçmiyor; nüansları törpülenmiÅŸ, basit, yalın, köÅŸeli bir dil globish. - Shakespeare’i, Harry Potter’ı okumak isterseniz Ä°ngilizce öÄŸrenin. EÄŸer ‘business’ yapmak isterseniz globish öÄŸrenin!

BuluÅŸma Yeri: Davos
- Davos toplantıları, Ä°sviçre’nin bu daÄŸ kasabasında Ä°sviçreli akademisyen Klaus Schwab tarafından 1971′den beri düzenleniyor. ‘Kurucu Üyeler’ diye nitelenen 1000 uluslarüstü ÅŸirketin yönetim kurulu baÅŸkanı, 100 önde gelen medya grubunun temsilcisi, dünyanın en etkili veya umut veren politikacıları, parlak akademisytenler Davos’un davetlileri arasında. - ‘Genç küresel liderler’ forumunun reklamı Türkiye’de çok yapılıyor. 2005 yılında binlerce kiÅŸi arasından seçilen 237 lider arasına Ali Babacan, Arzuhan YalçındaÄŸ, Ali Koç, Ferit Åžahenk girmiÅŸti. Nitekim iki yılda Babacan dışiÅŸleri bakanlığına, YalçındaÄŸ TÜSÄ°AD baÅŸkanlığına sıçrayıverdiler. - Åžirket temsilcilerinin seçilme kriteri, ÅŸirketlerin cirosu. Zaten bunlar yüksek bir katılım bedeli ödüyor. Bir de genç ‘bursiyerler’ var ki, bunların bir daha davet mektubu alması toplantıdaki performanslarına baÄŸlı.

Sembolik Sektörü: Ä°nternet
- Ä°nternet sadece bir teknoloji sayılmaz. YaÅŸamı düzenlemek için bir araç, tüm iliÅŸkilerin aktığı sanal bir âlem. Ä°nternetsiz bir yaÅŸam düÅŸünemeyenler ile henüz onunla tanışmamış olanlar arasındaki uçurum, ‘dijital bölünme’ diye adlandırılıyor. - Reklam gelirleriyle kasası ÅŸiÅŸen Google’ın 2007 cirosunun 9.5 milyar dolar, kârının ise 3.7 milyar dolar olacağı tahmin ediliyor. - Google’ın patronları Larry Page ve Sergey Brin, kendi özel hayatları ile ilgili tüm bilgileri gizli tutuyorlar. Bize ait bilgileri ise Google kendi sunucularında istediÄŸi kadar tutabiliyor.

Kahvecisi: Starbucks
- ÇoÄŸumuz Starbucks’la Seattle’daki DTÖ zirvesi sırasında tanıştık. Protestocular, iÅŸçilerin insanlık dışı koÅŸullarda çalıştırıldığı plantasyonlardan kahve aldığı gerekçesiyle, Starbucks maÄŸazalarını tahrip etti. Rastlantı sonucu, Seattle iki önemli markanın, Microsoft ve Starbucks’ın genel merkezlerine ev sahipliÄŸi yapıyordu. - Ä°stanbul’dan Åžangay’a, Kahire’den BükreÅŸ’e, Starbucks’ın 39 ülkede 13 bin 500 maÄŸazası bulunuyor. Hedef kısa sürede 40 bin rakamına ulaÅŸmak. - Sadece bir ülkede Starbucks varlığına rastlamak imkânsız: Ä°talya. Herhalde Starbucks kurucusu Howard Shultz, ‘kahveciye kahve satmanın’ münasebetiz kaçacağını hissetmiÅŸ olmalı.

Teknolojik Aleti: Blackberry
- 80′lerde yuppielerin cep telefonları hızın, mobilitenin, çağı ve teknolojiyi yakalamanın simgesi olarak "ben varım" mesajını aktarmak için biçilmiÅŸ kaftandı. 2000′lerde ise Blackberry kısa sürede bir statü sembolü oldu. - Blackberryli bir profesyonel, ‘ben sürekli baÄŸlantıda kalınması gereken biriyim’, ‘tüm gün boyunca e-mail alabilirim ve gönderebilirim’, ‘hiçbir kritik iÅŸ elimden kaçmaz’ türü iddialı mesajları yarım kiloluk bir cihazla iletmeyi baÅŸarıyordu. - Bugün üzerinde Blackberry yazsın veya yazmasın, profesyoneller âleminde bu cihazların taşıması baÅŸlı başına bir statü mesajı.

Yöntemi: ÖzelleÅŸtirme
- Neoliberal ideolojinin temellerinden biri, piyasanın devletten, özel mülkiyetin kamu mülkiyeti ve toplumsal mülkiyetten üstünlüÄŸü. - Önce kamuya ait imalat sanayi iÅŸletmelerinin, demir-çelik, otomobil fabrikaları, petrol rafinelerinin özel sektöre satışıyla baÅŸlayan özelleÅŸtirme süreci, bütün dünyada hızla sürüyor. - Taşımacılık, iletiÅŸim, saÄŸlık, sosyal güvenlik, sosyal konut gibi sosyal hizmetler; üniversiteler, araÅŸtırma labaratuvarları gibi kamusal kurumlar derken hapishaneler, en son Irak iÅŸgalinde ortaya çıktığı gibi, savaşın yürütülmesi bile zamanla bir kar alanı haline getirildi. - Avrupa’da kamu hizmetlerinin korunması için en son 1 milyar imza toplandı. Ä°talya’da suyun özelleÅŸtirilmesine karşı 70 kampanya grubu ile 700 yerel yönetim, sendikalarla birlikte direniÅŸ örgütleme çabası içerisinde.

Bu yazı toplamda 28, bugün ise 0 kez görüntülenmiş

• Velev ki darbe oldu (0)
• Vatikan’ın sırlarını yazan kitap (0)